Te mooi om waar te zijn

Science had een prijsvraag voor wetenschapsillustraties, en een van de winnaars (vandaag voorpagina Volkskrant) is ronduit verbluffend. We zien een soort korenveld van vreemde honingraatpaddestoelen, die nanobuisjes blijken voor te stellen. En we denken onwillekeurig dat de wereld op nanoschaal er zo echt uitziet.

Dat is dus niet zo. Het beeld van de nanobuisjes (het onderwerp waarvoor onze eigen Cees Dekker in Delft nog een keer een Nobelprijs gaat winnen) is een fantasie. Nanobuisjes zul je nooit tot in ieder detail kunnen zien, inclusief schaduwen en oppervlakteruwheid. Om de simpele reden dat ze kleiner zijn dan de lichtgolven waarmee je ze zou willen zien.

Is dit misleiding? Ja. Is het erg, nee.

Het is dezelfde misleiding als het dna-model van Watson en Crick in 1953 was. Beide heren (ook alweer Nobelprijswinnaars) bouwden van kralen en rietjes de beroemde dubbele helix. Niet omdat ze dachten dat dna er zo uitziet als je maar goed genoeg zou kijken. Maar omdat een dergelijke rangschikking van atomen de beste verklaring gaf voor de de manier waarop rontgenstralen worden verstrooid door gekristalliseerd dna. Een model dus.

Op dezelfde manier zijn wetenschapsillustraties doorgaans een model. Wat we zien verklaart wat we wel van een object merken. Maar atomen zijn nu eenmaal geen kralen en hun krachten geen rietjes. Atomen kun je niet zien, en ze zijn al helemaal niet ruw aan de buitenkant.

Wat de beelden van Science vooral laten zien is dat de heren en dames illustratoren inmiddels waanzinnig krachtige illustratiesoftware weten te gebruiken. Hollywood leeft daar intussen van. En nu weet de wetenschap er ook raad mee.

Is het erg? Zonder modellen begrijpen we minder van de werkelijkheid dan met modellen. Niet erg dus. Sterker: de beelden zijn intrigerend genoeg om brede belangstelling voor wetenschap te wekken. Kom daar nog eens om met een grafiekje.

Advertenties
Een reactie plaatsen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: