De Higgs? Mocht je willen

Paniek onder journalisten: het Higgsdeeltje is gevonden. Meldt de BBC. Dat zich baseert op een mededeling van Fermilab, bij Chicago. Dat lab stuurde gisteren al een persbericht rond met de nieuwste analyse van alle botsingen die met de inmiddels gesloten Tevatron-versneller zijn gedaan. Met een embargo tot vanochtend.

Ik had het persbericht terzijde gelegd. Als er iets nieuws in stond, is dat Fermilab nu echt de handdoek in de ring gooit. De Amerikanen hebben de Higgs niet gevonden. Ik herhaal: niet. En dat ook met zoveel woorden in het betreffende persbericht.

Maar niet in de eerste alinea. En veel verder lazen BBC en wat later het ANP kennelijk niet.

Wat ze in Chicago wel hebben gevonden zijn hints, subtiele signalen in de botsingsgegevens die zouden kunnen wijzen op het bestaan van het gezochte deeltje. Maar die voor het zelfde geld ook gewoon toevallige variaties in die gegevens kunnen zijn.

Dat komt doordat de Higgs zelf nooit direct wordt waargenomen, maar alleen brokstukken waarin hij zou kunnen uiteenvallen. Probleem is dat die brokstukken ook in allerlei andere deeltjesprocessen kunnen ontstaan, zonder dat er een Higgs in de buurt is geweest. De opgave voor de experimentatoren is dus om uit te vinden of bepaalde brokstukken duidelijk meer voorkomen dan normaal.

Fysici hebben een statistische maat voor dat soort bewijsvoering. De Fermilab-metingen zijn 2,2 sigma, zeggen ze (voor de liefhebbers: in het massagebied tussen 115 en 135 GeV). Pas in de buurt van 5 sigma kun je het gaan hebben over de ontdekking van een deeltje. Daaronder heb je hints, aanwijzingen, maar geen hard bewijs. De signalen kunnen toevallige variaties zijn. Sterker: er zijn in de deeltjesfysica legio voorbeelden van hints die met langer meten weer helemaal verdwenen.

Nog pijnlijker voor de Amerikanen is dat hun metingen in al die jaren veel minder hebben opgeleverd dan wat ze op deeltjeslab CERN in Geneve in een dik jaar met hun veel sterkere LHC-versneller presteerden. In december meldden de twee detectoren daar, CMS en ATLAS, ook hints voor de Higgs. Maar die waren met rond de 3,5 sigma statistisch al duidelijk harder. En bovendien was het massavenster voor een potentieel Higgsdeeltje daar smaller.

Het echte Higgsnieuws van vandaag is dus dat Fermilab het deeltje niet heeft gevonden. Jammer voor de Amerikanen. En goed nieuws voor CERN, dat het rijk vanaf nu alleen heeft.

Rest de vraag of de hele speurtocht naar de Higgs niet onderhand wat potsierlijk begint te worden. Niet uit fysisch oogpunt natuurlijk, de ontdekking van het deeltje der deeltjes zou geweldig nieuws zijn. Maar wel publicitair.

De media kunnen maar niet wennen aan het idee dat er in het dagelijkse leven doorgaans vuur is als je rook ruikt, maar dat het in de natuurkunde toch echt anders zit. Daar is rook gewoon rook tot je broekspijpen in brand staan en er geen ontkennen meer aan is.

Advertenties
Een reactie plaatsen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: