Kunnen wij een Zwitserland worden?

Beleidmakend Nederland heeft met zichzelf afgesproken dat we binnen tien jaar tot de top-5 van de kennislanden willen horen. Of liever nog top-3 binnen Europa. Klinkt goed, en inspirerend. Nuttig, misschien wel.

Maar, nu we toch pijnlijke vragen aan het stellen zijn: hebben we werkelijk iets te zoeken aan die top?

Zoiets vergt natuurlijk meteen weer een dik rapport, en die liggen er ook. Meerdere zelfs. Van de EU. Van het World Economic Forum. Van de Kennis en Innovatie Agenda, kortweg KIA, de brede coalitie onder leiding van Alexander Rinnooy Kan. Maar de journalistiek ontslaat me goddank van de plicht om volledig te zijn.

Voor de top circuleert steeds ongeveer hetzelfde rijtje namen: Zwitserland, Zweden, Finland, Denemarken. Soms wordt Duitsland genoemd, elders Engeland. En buiten Europa leidt nog altijd de VS de wereld.

Laten we meteen hoog mikken. Zou Nederland een Zwitserland kunnen worden, qua kennisland? De vraag stellen is hem beantwoorden. Dat mochten we willen.

Wat maakt Zwitserland tot het kennisland bij uitstek? Volgens het World Economic Forum (2011) een hele ratteplan: innovatie, technologische infrastructuur, een flexibele arbeidsmarkt, de beste wetenschappelijke instellingen ter wereld, goede contacten tussen wetenschap en industrie, veel industriegeld voor onderzoek, en ijzersterke patentjuristen.

Leg dat naast de inschattingen van de EU en Nederland blijkt hooguit een innovatievolger, op rang 11, en dan niet eens de ijverigste, gezien het gebrek aan vooruitgang. We scoren net boven het Europees gemiddelde. Maar een echte prestatie is dat niet, zeker in mondiaal perspectief. Ten opzichte van Japan en de VS scoort de EU 30 tot 50 procent lager. Die achterstand neemt iets af, denkt de EU ook. Maar China en India halen hun achterstand ten opzichte van de EU ook in.

De toplanden spenderen allemaal zeker 3 procent van hun bruto nationaal product aan onderzoek en ontwikkeling. In Nederland zitten we ruim onder de 2 procent. En niet net, maar al sinds mensenheugenis.

De ambities om een leidend kennisland te worden, vergt volgens KIA om te beginnen extra investeringen in wetenschap. 2 miljard euro per jaar extra, was in 2011 al de inschatting. Het tegendeel is gebeurd. Het kabinet-Rutte heeft de aardgasbaten afgeschaft, pakweg een miljard per jaar voor wetenschap. En wat het half miljard aan nieuw belastingvoordeel voor R&D bij bedrijven zal gaan doen, weet geen mens.

Een plek in de top-5 van kennissamenlevingen is een mooie droom. In werkelijkheid zijn we niet eens een serieuze kandidaat.

Advertenties
Een reactie plaatsen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: