De stilte voor de Majorana-storm

Oprichter Paul Ginsparg van het natuurkundige webdepot Arxiv.org heeft iets nieuws. Al sinds mensenheugenis publiceren fysici op zijn site alvast hun artikelen, in afwachting van eventuele publicatie door een tijdschrift. Op die manier schiet het wetenschappelijke debat tenminste een beetje op. Rijp en groen staan er weliswaar door mekaar. Maar vakmensen kijken daar dwars doorheen.

Door het enorme aanbod aan artikelen, is arxiv echter ook een thermometer voor wat de natuurkundigen in de wereld bezig houdt. En dat laat zich tegenwoordig in een oogwenk analyseren, met dank aan de mensen van Culturomics op Harvard. Met Google-achtige zoektechnieken maken zij analyses van het voorkomen van zoekwoorden in zo ongeveer de hele wereldliteratuur sinds 1800.

Hetzelfde, realiseerde Ginsparg zich, kan ook met wetenschappelijke literatuur. Of een webdepot vol manuscripten. En dus is daar nu bookworm arxiv, het zoekprogramma dat trends en hypes in de natuurkunde haarfijn laat zien. Grafeen, bijvoorbeeld, het vliesdunne grafiet waarvoor Geim en Novoselov in 2010 hun Nobelprijs kregen, begint vanaf ongeveer 2006 een echte vlucht te nemen. Grappig genoeg is de trend voor het Higgs-deeltje een dalende; vijftien jaar geleden werd er tweemaal zoveel over gepubliceerd als nu.

Ook grappig om te zien is dat de ophef van vorig najaar over het OPERA-experiment dat neutrino’s dacht te zien die sneller gingen dan het licht, echt een bevlieging was. Medio 2011 begint er een stapel publicaties te arriveren, die echter begin 2012 alweer wegzakt. Ongeveer vanaf het moment dat OPERA meldde dat een losse kabel de illusie van snelle neutrino’s veroorzaakte.

Gezien de huidige opwinding over de Delftse vermoedelijke vondst van het illustere en langgezochte Majorana-deeltje tikken we ook even ‘majorana’ in. Het resultaat is helder. Al sinds 1995 heeft ongeveer een half procent van alle fysische publicaties iets met majorana’s te maken gehad.

Mogelijk is dat de stilte voor de storm. Want als Leo Kouwenhoven inderdaad echte majorana’s maakt, kan dat tot een explosie van research leiden. Vooral omdat er zicht is op toepassing in quantumcomputers.

En de stilte is ook al interessant. In de jaren negentig waren er duidelijk meer theoretische artikelen dan experimenten. De laatste jaren stijgt vooral het aandeel artikelen over majorana-achtige verschijnselen in vaste stoffen. Precies waar Leo Kouwenhoven ze nu ontdekt hoopt te hebben: in een indium-antimoon nanodraad op een deels supergeleidende chip.

Het artikel dat hij daarover gisteren in Science publiceerde, stond overigens niet voor dat moment op arxiv. Science verbiedt dat. Maar als potentieel Nobelprijswinnaar moet je hoe dan ook geen slapende honden wakker maken.

Advertenties
Een reactie plaatsen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: