Niet mevrouw Einstein, dus

Bedacht Einsteins vrouw Mileva Maric in 1905 de relativiteitstheorie? In de jaren tachtig van de vorige eeuw werd dat gerucht in feministische kring stevig omarmd. Maar daadwerkelijk bewijs dat de eerste mevrouw Einstein ook maar een deel van het baanbrekende werk deed, is er niet. Dat meldt Einsteinvorser Galina Weinstein van Boston University in een paper die deze week verscheen.

In de tientallen brieven die van het paar bewaard zijn, is het alleen Einstein die almaar over natuurkunde schrijft. Mileva doet dat nooit, ondanks haar gestaakte opleiding als fysicus in Zürich.

In de jaren negentig wezen sommige historici op een brief aan Mileva uit 1901 waarin Einstein zegt zich erop te verheugen ‘ons werk aan de relatieve beweging’ binnenkort met succes af te ronden. Zie je wel, was de reactie. Ze werkten samen!

Feministes als Senta Troemel-Ploetz begonnen een guerilla om het onrecht, Mileva aangedaan, recht te zetten. Erger nog, Servische nationalisten claimden zelfs enige tijd fel dat relativiteit in wezen Servisch gedachtengoed was. Mileva was namelijk Servische.

Allemaal onzin, noteert Weinstein in een stuk dat overigens (en misschien ook helaas) meer als een opstel dan een serieuze historische studie moet gelden.

Mileva was in die jaren Einsteins vriendin en vrouw, die luisterde naar zijn enthousiaste ontboezemingen, ook over zijn natuurkundige onderzoekingen. Het huwelijk (met een weggegeven dochtertje en twee zoons) strandde later jammerlijk. Die opvatting schreef eerder Einstein-kenner John Stachel al luid en duidelijk op.

Weinstein heeft echter nu ook precies achterhaald hoe het gerucht rond Mileva in de wereld moet zijn gekomen. In 1955 noteerde de Russische fysicus Abram Federovich Joffe in zijn memoires dat hij destijds als leerling van Röntgen het manuscript had gezien, van een hem toen onbekende patentklerk in Bern, ene Einstein-Maric.

Maar dat staat er niet omdat Mileva meeschreef, zegt Weinstein nu. En Joffe bedoelde dat waarschijnlijk ook helemaal niet. In Zwitserland voeren mannen officieel de naam van hun vrouw na hun eigen naam, dat is alles.

Het was een Russische wetenschapsjournalist die Mileva’s naam opvatte als die van een tweede auteur. En toen in de jaren tachtig de liefdesbrieven van het jonge paar Eistein Maric opdoken, kwam het oude misverstand ongecheck weer boven drijven.

Een reactie plaatsen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: