Waarom onze wetenschappers hobbyisten zijn

We hadden het eerder al over de vreemde paradox van de Nederlandse wetenschappen. Aan de ene kant klagen wetenschappers en universiteiten steen en been over decennia van bezuinigen op het hoger onderwijs.

Anderzijds is Nederland wetenschappelijk nog steeds knettergoed, afgaande op de internationale vergelijkingen. Geen Harvards en Oxfords natuurlijk. Maar wel top.

Dat klinkt mooi, maar het is lastig voor wetenschappers. Het gaat eigenlijk veel te goed om met goed fatsoen te kunnen klagen. En het leidt ook tot lastige gewetensvragen: als we zo onzettend goed zijn, waarom zijn we dan geen top-kenniseconomie?

Dat laatste, zei een Rotterdamse topeconoom me gisteren aan de lunch, is niet raar. Wetenschap in Nederland is l’art pour l’art. Onderzoekers werken voor de binnenwereld. Publiceren in geleerde tijdschriften, daar draait alles om. Ze zijn niet zo bezig met het overdragen van hun kennis naar de buitenwereld, laat staan met ondernemen.

Alleen is dat geen kwestie van onwil. Het is een kwestie van overleven in het Nederlandse systeem. Wetenschappers worden letterlijk afgerekend op hoe veel en hoe goed ze publiceren in wetenschappelijke tijdschriften. Publiceren is het enige dat echt telt. En dus publiceren we. Heel veel en heel goed ook.

Zijn Nederlandse wetenschappers dus cynische hobbyisten?

Om de dooie dood niet, benadrukte mijn Rotterdamse lunchgenoot. Afrekenen op publicaties heeft de wetenschap namelijk niet zelf verzonnen. Dat is beleid uit de jaren tachtig. Indertijd waren de universiteiten vergeven van wetenschappelijke staf die de vloedgolven nieuwe studenten les moesten komen geven. Om dat nog enige wetenschappelijke statuur te geven kwam het citaties tellen in zwang. En het afrekenen erop.

Terugkijkend heeft het wetenschapsbeleid een monster gebaard: wetenschap om de wetenschap Maar dat kun je dat monster nauwelijks kwalijk nemen. En al helemaal niet dat het zich met de dingen bezig houdt die het zijn opgedragen.

De oplossing is simpel, zei de lunchgenoot ook. Het beleid moet om. Waardeer formeel gewoon ook de kennisoverdracht van universiteiten naar de buitenwereld. Desnoods middels een werklunch, zonnetje, witte wijn, uitzicht over de Maas en de stad. Heb je er nog lol van ook.

Een reactie plaatsen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: