Boek: de geschiedenis van stenen

Kijk, zegt geoloog Robert M. Hazen in The Story of Earth, naar een gemiddelde mineralenverzameling in een museum. Prachtige vormen en structuren, kleuren, en overal bordjes bij. Vindplaats. Chemische formules. Kristalvorm. Maar er ontbreekt veelal één belangrijk gegeven: de tijd. Hoe oud zijn deze stenen? En waarom zijn ze precies zo oud en niet ouder of jonger?

In zijn nieuwe boek draait het precies daarom: de vraag waarom stenen zo oud zijn als ze zijn. Planeet Aarde is namelijk geen statische kei, maar een planeet met een ongekend rijke ontstaansgeschiedenis van 4,5 miljard jaar, die doorgaat tot de dag van vandaag, en nog verder. Tot het een keer ophoudt, over iets van vijf miljard jaar, als de zon door zijn brandstof heen is, explodeert en de hele planeet in een oogwenk verdampt.

Hazen, als geofysicus verbonden aan de Canergie Institution in Washington, publiceerde in 2008 een spraakmakende studie waarin hij wees op de noodzaak om in termen van evolutie te denken over mineralen. Ook letterlijk. Volgens Hazen is de geschiedenis van de stenen aarde, van een zinderende rots tot een koele waterplaneet, niet te begrijpen zonder de geschiedenis van het leven op de planeet. Die twee domeinen zijn veel nauwer verweven, dan geologen of biologen zich doorgaans realiseren. En dat al vanaf het begin van het leven.

Hazen is niet alleen een prachtige verteller maar ook een wetenschapper met een serieuze eigen boodschap. Hij deed in zijn lab twintig jaar experimenten waarin biologische structuren de extreme omstandigheden overleefden die pakweg 4 miljard op de oeraarde bestonden. En nog steeds blijken bacteriën het op de meest onmogelijke plekken best naar hun zin te kunnen hebben, terwijl ze de chemie en petrologie van hun omgeving mede bepalen.

In hoeverre dat echt tot een paradigmawisseling in de aardwetenschappen moet leiden, is voor veel aardwetenschappers misschien minder een uitgemaakte zaak dan voor Hazen zelf. Maar The Story of Earth is hoe dan ook een prachtbelevenis voor wie wil begrijpen op welke planeet we eigenlijk leven. Een klassieker in het rijtje Brief History of Time (Hawking) en The Ancestors Tale (Dawkins).

Robert Hazen: The Story of Earth. Viking. 300 pp. Isbn 978 0 679 02355 4. € 24,99

Een reactie plaatsen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: