Hebben ze dat Higgsding nou alweer ontdekt? (2)

Morgen 9.00 uur dus een seminar op CERN, waar ATLAS en CMS hun nieuwste analyses van de jacht op het Higgs-deeltje presenteren. Op instituten als het Nikhef in Amsterdam en DESY in Hamburg kunnen belangstellenden via een webcast meekijken en plaatselijke deskundigen spreken. Ik zit in Amsterdam, en twitter u waarschijnlijk live helemaal gek.

Persoonlijk kijkt ik erg uit naar Ivo van Vulpen van de Universiteit van Amsterdam, die eerder dit jaar in het Trippenhuis een fantastische presentatie van de resultaten van december gaf. Haarfijn legde hij daar uit dat je de Higgs nooit rechtstreeks ziet, maar alleen de brokstukken waarin hij meteen uit elkaar valt. Dat die brokstukken ook uit allerlei andere processen vrijkomen in de protonbotsingen in de LHC-versneller. En dat het ontdekken van de Higgs dus een kwestie is van statistiek: zie ik een patroon in de brokstukken dat ik zonder Higgs niet zou zien?

Veel van de ontdekking komt dus aan op de vraag of je begrijpt wat je ziet. Het is als een grasveld waar je met je neus plat in ligt. Sommige sprieten zijn hoger dan andere. Zo gaat dat met gras. Maar dan wist er iemand naar een plek in het gras en beweert dat er een hobbel in de bodem zit. Vraag is dan niet alleen of er op die plek een verhoging in het gras te zien is, maar ook of die echt afwijkt van de normale variaties in de hoogte. Je moet gras dus begrijpen, om te beoordelen of er een hobbel onder het gras zou kunnen zitten.

Bottom line van zijn verhaal was dat er mogelijk iets te zien was in de veronderstelling dat het Higgsdeeltje 125 GeV massa heeft, maar dat het bewijs nog te zwak was. De hobbeltjes in het grasveld van signalen konden ook gewoon toeval zijn. Meer metingen, is het idee, vagen een toevallig signaal weer gewoon weg. Meer metingen maken een echt signaal steviger.

Die metingen zijn er nu. Sinds december heeft de LHC-versneller harder en intensiever gedraaid en zijn er tweemaal zoveel data als toen. Als de signalen in december echt waren, zou je met tweemaal zoveel data ongeveer wortel twee keer betere statistiek verwachten. Iets meer dan anderhalf maal beter dus. Bij aanwijzingen met 3,6 sigma komt dan al snel in de richting van 5 sigma. Dat durven de meeste fysici wel een ontdekking te noemen.

Als ATLAS en CMS morgen dus nog steeds piekjes zien bij pakweg 125 GeV massa, is de kans aanzienlijk dat ze een paar zinnen later de ontdekking van de Higgs claimen. Of net niet.

Peter Higgs zal op de eerste rij zitten. 83 jaar is hij. Hoe dan ook mooi dat hij dit nog mag meemaken.

Advertenties
Een reactie plaatsen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: