Iedere gek kan een tijdschrift beginnen

Is open-access publiceren nou wel of niet een goed idee? In principe een goed idee. Wetenschap is het delen van inzicht. Daar past open communicatie bij, dus dat wetenschappelijke publicaties voor iedereen te lezen zijn. En dus niet dat je daarvoor eerst een peperduur abonnement moet afsluiten, of per artikel afrekenen met de uitgever.

Bovendien kan het gemakkelijk anders. Zeker via internet is iedere publicatie gewoon beschikbaar te maken. Beoordelen, redigeren, publiceren kost natuurlijk geld. Maar dat kan ook gewoon door de auteurs en hun instituut worden betaald. Als er geen dure abonnementen meer zijn, houden ze per saldo misschien zelfs wel geld over.

Zo maar doen dan?

Uitgerekend in het onvolprezen wetenschapsblad/blog The Scientist beginnen de laatste tijd twijfels door te sijpelen over het nobele idee van open-access. De Amerikaanse databibliothecaris Jeffrey Beall beschreef bijvoorbeeld zijn ervaringen met piraterij op de OA-markt. Hij heeft inmiddels tientallen gevallen gezien van loze titels die niet-vermoedende wetenschappers duizenden dollars aftroggelen en er in feite niets voor leveren. Geen redactie, geen review, geen archief, geen plan voor toegankelijkheid op de lange termijn, niks.

Het wetenschappelijke uitgeven bevindt zich zo langzamerhand in een overgangsfase, en dan is chaos haast onvermijdelijk. Maar, waarschuwt Beall, de radicale voorstanders van open access moeten uitkijken dat het kind niet met het badwater wordt weggegooid. Iedere gek met een computer kan een open-access tijdschrift beginnen. Als dat het nieuwe uitgeven is, hoeft het van Beall niet echt.

Het doet allemaal erg denken aan Elschots Algemeen Wereldtijdschrift  voor  FinanciënHandelNijverheidKunsten  en  Wetenschappen, dat ondernemers een poot uitdraaide door ze te laten betalen voor een artikel over hun bedrijf in een tijdschrift waarvan ze zelf de hele oplage betaalden.

Dat was 1924 en fictie. Maar de vraag blijft wel degelijk wat het werkelijke verschil is met het gangbare uitgeefsysteem in de wetenschap, waarbij uitgevers lezers veel te veel geld vragen voor kennis die doorgaans met belastinggeld is geproduceerd.

Het lijkt me al met al vooral hoog tijd dat de erkende wetenschappelijke uitgevers als Elsevier overstappen op open-access. En dat de luidruchtige aanhangers van open-access (inmiddels staat de teller van de Elsevier-boycotters http://thecostofknowledge.com/ op meer dan twaalfduizend) ze die kans ook geven.

Advertenties
Een reactie plaatsen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: