Zelden waren de Nobelprijzen zo voorspelbaar/ongewis

Vanaf maandag zitten we weer op het vinkentouw voor de dagelijkse bekendmakingen van de Nobelprijzen. Maandag beginnen ze in Stockholm met Geneeskunde, dinsdag is de Natuurkunde aan zet. En op woensdag bijten de chemici nagel. In die volgorde gaat het al sinds 1900. Vraag is uiteraard: wie gaan er dit jaar winnen?

Ik vroeg het de laatste weken een wagonlading winnaars van de Nederlandse pendant van de Nobelprijs, de Spinozapremie. Het resultaat staat zaterdag in de Volkskrantbijlage Sir Edmund. Het is een loterij, met talloze kanshebbers, is samengevat hun opvatting. Menigeen waagde zich daarom niet eens aan een prognose. Te ongewis.

Anderen waagde zich gelukkig wél aan een voorspelling. Met name voor chemie en voor natuurkunde is de top van de wetenschappelijke goegemeente namelijk opmerkelijk eensgezind. Bij chemie zou in elk geval de nieuwe genkniptechniek Crispr/Cas9 een prijs moeten krijgen. Uitvinder Jennifer Doudna was deze week al in de buurt van Stockholm. In Amsterdam namelijk, waar ze de Heinekenprijs voor biochemie kreeg. Die wordt vaak een opmaat naar een Nobelprijs genoemd.

Voor de natuurkundeprijs is de zaak al even uitgemaakt, lijkt het. Dit voorjaar onthulde de LIGO-samenwerking de eerste waarnemingen van rillingen van het heelal zelf, de befaamde zwaartekrachtgolven. Het gelijk van Einstein, historische ontdekking, Nobelprijswaardig, schreven alle kranten destijds. Wij ook.

Toch heb ik de krantenstukken voor de komende week nog maar even niet opgetikt. In geval van Doudna speelt er een ingewikkelde strijd om de eerste rechten op de uitvinding. Het gaat hard tegen hard om patenten, die onsmakelijk veel geld waard kunnen worden omdat Crispr/Cas9 ons in staat stelt levende wezens letterlijk te herprogrammeren. Zo zeker is Doudna dus niet, misschien krijgen haar tegenstrevers Church en Zhang zelfs de prijs wel. Ik denk vooral dat de firma Nobel zich er toch nog maar even niet de vingers aan gaat branden. In dat geval winnen totaal andere chemici voor iets totaal anders.

Iets prozaïscher is de reden dat ik ook over de gravitatiegolven van LIGO nog maar even niks optik. De ontdekking werd wereldkundig op 11 februari, hier in Nederland met een persconferentie op het Nikhef. Dat was formeel elf dagen na de deadline voor de nominatieprocedure en dus zou LIGO formeel nog een jaar moeten wachten. En als er ergens formaliteiten gelden, dan is het wel bij de selectie van de Nobelprijswinnaars. Niks LIGO dus, vermoedelijk.

In dat geval zou bijvoorbeeld leuk zijn als de Nederlandse vastestoffysicus Laurens Molekamp (werkzaam in Duitsland) dit jaar wint. Voor de ontdekking van stroomgeleiders die allen over hun buitenkant stroom laten lopen. Of Ronald Hanson in Delft, voor het hardste bewijs ooit voor quantumverstengeling. Allemaal ruim voor de deadline ontdekt en gepubliceerd.

Ik wil maar zeggen: zelfs als de Nobelprijswinnaars voor de hand liggen, blijft het een loterij. Wat wel zo leuk is, natuurlijk.

Maandag meer.

Advertenties
Een reactie plaatsen

2 reacties

  1. Martijn,

    Toen die nonsens over gravitatiegolven in de media kwam heb ik de Nobelprijs-commissie direct een e-mail gestuurd en hen geadviseerd daar vooral geen prijs aan toe te kennen.

    😊

    Groet,

    Sjaak

    >

    Beantwoorden
  2. Martijn,

    Mijn schrijven aan de Nobelprijs-commissie voor Natuurkunde was dus niet voor niets.

    De logica die je hier achter moet zoeken is van hetzelfde niveau als die waarop de Speciale Relativiteitstheorie is gebaseerd.

    Maar het geeft me een goed gevoel dat deze fantasie-wetenschappers de prijs niet hebben gekregen.

    Er zijn al te veel Nobelprijzen verkwanseld aan SRT gerelateerde onderzoeken.

    Groet,

    Sjaak

    Beantwoorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: